Satılık Yat Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tekne almak, aracın aksine, satın alma bedelinin çok ötesinde bir sorumluluk üstlenmektir. Sözleşme imzalamadan önce şu başlıkları netleştirin.
1. Ekspertiz (survey) şart
Bağımsız bir sörveyör tekneyi karaya çektirip gövdeyi, motoru, elektrik tesisatını ve güvenlik ekipmanını raporlar. Rapor bedeli satış fiyatının binde biri civarındadır ve çoğu zaman kendini fazlasıyla amorti eder.
2. Bayrak, tescil ve borç sorgusu
Teknenin bağlama kütüğü kaydı, üzerinde rehin/haciz olup olmadığı ve ÖTV/KDV durumu tapu benzeri belgelerle doğrulanır. Yabancı bayraklı teknelerde ithalat maliyeti ayrı bir kalemdir.
3. Motor saati ve bakım geçmişi
Dizel deniz motorlarında 3.000–5.000 saat ciddi bir revizyon eşiğidir. Bakım defteri, yağ analizleri ve yedek parça faturaları istenmelidir.
4. Gerçek işletme maliyeti
- Bağlama (marina) ücreti — bölgeye ve boya göre yıllık en büyük gider
- Kışlama, karaya çekme ve antifouling
- Sigorta (tekne + üçüncü şahıs sorumluluk)
- Yakıt, mürettebat, periyodik bakım
Genel kabul: yıllık işletme gideri teknenin değerinin yaklaşık %10'udur.
5. Deniz denemesi
Motoru soğukken çalıştırın, tam gaz seyir yapın, dümen ve ırgatı test edin, tüm elektroniği açık hâlde jeneratör yükünü gözleyin.
6. Pazarlık payı
Sezon sonunda (Ekim–Kasım) alım yapmak alıcıya avantaj sağlar. Ekspertiz raporunda çıkan eksikler pazarlığın somut dayanağıdır.
7. Devir ve teslim
Ödeme, tescil devri ve fiziki teslim aynı anda yapılmalıdır. Kapora sözleşmesinde ekspertiz şartı bulunsun: rapor kötü çıkarsa kapora iade edilmelidir.
